DIËTEN

Het koolhydraatarme dieet

Minder zetmeel en suiker, meer eiwit, groenten en gezonde vetten

Eet veel
Niet-zetmeelrijke groenten, eieren, vis, vlees, zuivel, noten
Eet wat
Bessen, peulvruchten, volkoren granen in kleine porties
Eet minder
Suiker, brood, pasta, rijst, aardappelen, suikerhoudende dranken
Koolhydraten
Meestal minder dan 130 g per dag; heel koolhydraatarm is minder dan 50 g

Wat het is

Een koolhydraatarm dieet vervangt de meeste suiker en het meeste zetmeel door eiwit, groenten en vetten. Er is geen vaste definitie: onderzoekers noemen minder dan 130 g koolhydraten per dag meestal koolhydraatarm en minder dan 50 g heel koolhydraatarm, wat het ketodieet wordt. Sommige mensen laten gewoon suiker, brood en pasta staan zonder te tellen.

Wat je eet

Koolhydraten per gangbare portie, om je te helpen kiezen.
VoedingsmiddelKoolhydraten per portieKoolhydraatarm?
Bladgroenten, broccoli, courgette2 tot 6 g per kopjeJa, onbeperkt
Eieren, vlees, vis, kaasMinder dan 1 gJa
NotenOngeveer 3 tot 6 g per handjeJa, in kleine hoeveelheden
BessenOngeveer 10 tot 15 g per kopjeMet mate
Linzen en bonenOngeveer 20 g per half kopjeIn kleine porties
BroodOngeveer 15 g per sneeBeperken
Rijst en pastaOngeveer 40 tot 45 g per kopje gekooktBeperken
Frisdrank en sapOngeveer 35 g per blikje of glasVermijden

Een voorbeelddag

Koolhydraatarm, één dag

  • OntbijtRoerei met spinazie en champignons
  • LunchSalade met kip, avocado, zaden en olijfolie
  • TussendoortjeGriekse yoghurt met een paar bessen
  • AvondetenGegrilde vis met broccoli en een kleine portie linzen

Wat het onderzoek vond

Belangrijk onderzoek

Koolhydraatarm en vetarm gelijk

  • Gerandomiseerde studie
  • 609 volwassenen
  • 12 maanden

Volwassenen met overgewicht volgden een gezond koolhydraatarm of een gezond vetarm dieet, allebei gericht op onbewerkt eten. Na een jaar was de koolhydraatarme groep gemiddeld 6,0 kg afgevallen en de vetarme groep 5,3 kg, een te klein verschil om ertoe te doen. Genen noch insulinewaarden voorspelden wie het met welk dieet beter deed.

Gardner et al. · JAMA · 2018 Bron 1

Belangrijk onderzoek

Evenveel afgevallen na twee jaar

  • Gerandomiseerde studie
  • 307 volwassenen met obesitas
  • 2 jaar

Beide groepen waren na twee jaar ongeveer 7 kg afgevallen, met begeleiding in groepen. De koolhydraatarme groep had een grotere stijging van het HDL-cholesterol (het ‘goede’) en in de eerste maanden meer bijwerkingen, zoals een slechte adem, verstopping en haaruitval.

Foster et al. · Ann Intern Med · 2010 Bron 2

Een overzicht van 48 dieetstudies kwam tot dezelfde conclusie: koolhydraatarme en vetarme programma's leidden na 6 en 12 maanden tot vergelijkbaar gewichtsverlies 3. Bij diabetes type 2 vond een overzicht van 23 studies dat na 6 maanden koolhydraatarm meer mensen in remissie waren (een bloedsuiker weer onder de grens voor diabetes), al was het voordeel na 12 maanden kleiner en minder zeker 4.

Goed voor

  • Mensen die zich voller voelen met meer eiwit en vet
  • Minder suiker en geraffineerde snacks eten
  • Sommige mensen met diabetes type 2, samen met hun arts

Let op

  • Te weinig vezels als je volkoren granen, fruit en peulvruchten schrapt
  • Uit eten gaan en samen eten wordt lastiger
  • Het gewicht kan terugkomen als oude gewoonten terugkeren
  • Verstopping in de eerste weken

Zo begin je

Vijf eerste stappen

  1. Schrap eerst suikerhoudende dranken, snoep en witbrood: dat alleen al scheelt veel koolhydraten.
  2. Bouw elke maaltijd op rond een eiwitbron en twee groenten.
  3. Hou wat koolhydraten uit peulvruchten, bessen en volkoren granen aan voor de vezels.
  4. Haal je vet liever uit olijfolie, noten en avocado dan uit bewerkt vlees.
  5. Drink veel water, vooral in de eerste week.

Veelgemaakte fouten

  • Brood bij elke maaltijd vervangen door bewerkt vlees en kaas.
  • Met de koolhydraten ook groenten schrappen: de meeste groenten bevatten heel weinig koolhydraten.
  • ‘Koolhydraatarme’ repen en snoep eten die veel calorieën bevatten.
  • Verwachten dat de snelle daling van de eerste week, vooral water, zo doorgaat.

Met een eetvenster

Vragen

Hoeveel koolhydraten per dag is koolhydraatarm?

Meestal minder dan 130 g per dag. Minder dan 50 g is heel koolhydraatarm, of ketogeen. Veel mensen beginnen rond 100 g en stellen dan bij.

Waarom val ik in de eerste week zo snel af?

Minder koolhydraten eten maakt de glycogeenvoorraad van je lichaam leeg, en die houdt water vast. Een groot deel van het verlies in de eerste week is water; vetverlies gaat langzamer en gestager.

Is koolhydraatarm beter dan vetarm?

Niet om af te vallen over een jaar of langer: in lange studies leiden ze tot vergelijkbare resultaten 1,2. Kies wat je volhoudt.

Bronnen

  1. Gardner CD, Trepanowski JF, Del Gobbo LC, et al. Effect of Low-Fat vs Low-Carbohydrate Diet on 12-Month Weight Loss in Overweight Adults and the Association With Genotype Pattern or Insulin Secretion: The DIETFITS Randomized Clinical Trial. JAMA. 2018;319(7):667-679. doi.org/10.1001/jama.2018.0245
  2. Foster GD, Wyatt HR, Hill JO, et al. Weight and Metabolic Outcomes After 2 Years on a Low-Carbohydrate Versus Low-Fat Diet: A Randomized Trial. Ann Intern Med. 2010;153(3):147-157. doi.org/10.7326/0003-4819-153-3-201008030-00005
  3. Johnston BC, Kanters S, Bandayrel K, et al. Comparison of Weight Loss Among Named Diet Programs in Overweight and Obese Adults: A Meta-analysis. JAMA. 2014;312(9):923-933. doi.org/10.1001/jama.2014.10397
  4. Goldenberg JZ, Day A, Brinkworth GD, et al. Efficacy and safety of low and very low carbohydrate diets for type 2 diabetes remission: systematic review and meta-analysis of published and unpublished randomized trial data. BMJ. 2021;372:m4743. doi.org/10.1136/bmj.m4743

MAAK ER EEN GEWOONTE VAN

Elk dieet.
Jouw eetvenster.

Fasting Tracker is een gratis app voor intermittent fasting op iPhone, iPad en Apple Watch.

Download Fasting Tracker
Fasting Tracker op een iPhone 18 Pro tijdens een 16:8-vasten: Sunny in het midden van de ring, de verstreken tijd en het deel van het doel, een reeks van 9 dagen en de huidige fase, Bloedsuiker daalt

dieting.app biedt algemene informatie, geen medisch advies. Ben je zwanger of geef je borstvoeding, heb je diabetes, een nierziekte of een eetstoornis gehad, of gebruik je medicijnen, overleg dan met je arts voordat je je eetpatroon verandert.